نرگس رضایی / تهران امروز : عشق را مي‌فروشند. عشق را مي‌خرند. پشت ويترين‌هاي قرمز شهر گويي كه عشق در قلب‌هاي يونوليتي و عروسك‌هاي قرمز پارچه‌اي پديدار مي‌شود. خيابان قرمز، پياده‌رو قرمز، اين روزها در برخی از خیابان های تهران دست‌فروشان عروسك‌هاي رنگارنگ وارداتي را به حراج گذاشته‌اند و صاحبان مغازه براي چند روزي سود بيشتر ويترين‌هاي خود را با عروسك و جعبه‌هاي شيريني به شكل قلب چيده‌اند. عروسك‌هايي كه امسال «موش» گل سرسبدشان شده و قوچ بيشتر از همه به چشم مي‌آيد.پشت تمام ويترين‌هاي خیابانی كه به بورس هديه‌هاي ولنتاين معروف است عروسك‌هاي بزرگ رنگارنگ را مي‌بيني كه قيمت‌هايشان از 50 هزار تومان شروع مي‌شود تا 200 هزار تومان.

ارقامي كه در خيابان ها هر چه به سمت شمال شهر پيش مي‌روي بيشتر و بيشتر مي‌شود و قيمت قوچ قرمز 100 هزار توماني به 300 هزار تومان هم مي‌رسد. مغازه‌ها جاي سوزن انداختن نيست. مشتریان جوان براي خريد كادويي عجيب و مناسب از اين مغازه به آن مغازه مي‌روند و مدام سوال مي‌كنند.

 به گفته مهدي. م يكي از صاحبان مغازه در اين خيابان، برخي براي خريد هديه این روز چندين بار مي‌آيند و مي‌روند و بعضي هم براي انتخاب يك عروسك دوستان خود را مي‌آورند .

او مي‌گويد: امسال تعدادی از پسرهاي جوان كادوي ولنتاين بيشتر موش مي‌خرند و دخترها قوچ. موضوعي كه پيمان لطفي يكي از واردكنندگان  این كادوها هم به آن اشاره كرده و مي‌گويد: اين روزها خرس‌هاي بزرگ قلب به دست، موش‌هاي رنگي و قوچ‌هاي قرمز بيشتر از همه فروش مي‌روند و تقاضا براي اين عروسك‌ها به قدري بالاست كه بسياري از مغازه‌داران به مدت چند هفته ويترين‌هايشان را با آنها مي‌چينند. او كه 5 سال است از كشورهاي سوريه و چين عروسك و كادوهاي ويژه آن را وارد مي‌كند، معتقد است كه  جوانان تنها مشتريان آنها نيستند كه براي خريد و سفارش هديه ولنتاين به ما مراجعه مي‌كنند بلكه بسياري از افراد ميانسال و پير هم براي تهيه كادو، سفارش مي‌دهند كه ما اغلب براي آنها ساك دستي‌هاي ساده و انواع ادكلن‌ها را وارد مي‌كنيم.

به گفته اين واردكننده هداياي ولنتاین صاحبان مغازه در روزهاي نزديك به ولنتاين تا چندين برابر قيمت جنس‌ها را افزايش مي‌دهند، به‌گونه‌اي كه گاه عروسك‌هاي 20هزار توماني را تا 60هزار تومان هم مي‌فروشند و با اين‌همه برخی از جوانان همچنان مي‌خرندموضوعي كه كسي معترض آن نبوده و هزينه‌هاي آن را مي‌پذيرند.لاله زندي كه به گفته خودش حقوق يك ماهش را بابت خريد روز ولنتاين خرج كرده، يكي از آنهاست. او كه قوچ قرمز بزرگي را در بغل گرفته، مي‌گويد: 150هزار تومان بابت آن پرداخت كرده‌ام و فكر مي‌كنم هديه قابلي است.

دوستان کنار او هم همين حرف را مي‌زنند. گرچه آنها تقريبا از قيمت عروسك‌ها رضايت داشته و از روي چشم و هم‌چشمي اقدام به خريد عروسك‌هاي بزرگ و مد سال مي‌كنند اما چندان از وضعيت بازار شكلات راضي نبودند و معتقدند كه شكلات گران شده است.

الناز ـ م كه 65 هزار تومان بابت یک شكلات خارجی پرداخت كرده، مي‌گويد امسال قيمت شكلات دو برابر شده ولي با اين همه  خريدمش.

گرچه جشن غيررسمي ولنتاين و خريد هداياي اين روز خاص  در ابتدا مساله ناهنجاري به نظر نمي‌آيد و سختگيري‌هاي لازم در اين زمينه صورت نمي‌گيرد اما مسوولان و كارشناسان فرهنگي كشور آن را از مصاديق تهاجم فرهنگي دانسته و نسبت به آن هشدار مي‌دهند.

تهاجم فرهنگي و كم‌كاري متوليان

مسوولان و كارشناسان در اين نكته اتفاق‌نظر دارند كه برگزاري جشن‌هايي مثل روز ولنتاين، از مصاديق تهاجم فرهنگي است و از خلأهاي موجود در اين زمينه ناشي مي‌شود. محمدرضا ميرتاج‌الديني نايب‌رئيس كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي به «تهران‌امروز» مي‌گويد:‌اين روز و برگزاري جشن‌هايي از اين قبيل گوياي نفوذ فرهنگ غرب  است و در اين رابطه متوليان فرهنگي كشور مسوول اند چرا كه هشدارهاي مسوولان ديني را جدي نگرفتند و امروزه كار به جايي رسيده كه جوانان ما اين روز را همانند روزهاي عيد جشن مي‌گيرند و هديه مي‌دهند.

او مي‌افزايد: همه ساله غرب بخشي از فرهنگ ما را هدف قرار داده و در آن نفوذ مي‌كند و تنها راه مقابله با اين هجمه‌هاي فرهنگي، تبليغاتي روشن است كه سنت‌هاي اصيل ايران اسلامي را ترويج مي‌دهد و روز ازدواج حضرت علي(ع) و فاطمه(س) معادل روز پيوند و دوستي، از آن سنت‌ها است كه بايد در مورد آن تبليغ شود.

 از ديدگاه نايب‌رئيس كميسيون فرهنگي مجلس فقدان تبليغات روشن و كم‌كاري مسوولان در حوزه فرهنگ و ميراث فرهنگي موجب شده كه عده‌اي هويت ملي خود را فراموش كرده و جذب فرهنگ ملل ديگر از جمله غرب شده‌اند كه ادامه اين روند نگران‌كننده بوده و خودباختگي در سطح وسيع موجب افول يك ملت مي‌شود.

موضوعي كه سعيد ابوطالب ديگر عضو اين كميسيون آن را به عدم احياي سنت‌ها تعبير كرده و معتقد است آداب ايراني ممكن است در كلام قابل تفكيك باشد اما در عمل قابل تفكيك نيست و فرهنگ ايراني پر از آداب و رسومي است كه بازشناخته نشده‌اند و زماني كه سنت‌ها احيا نشوند و با شرايط زمان و مكان مطابقت پيدا نكند ملت‌ها از فرهنگ‌هاي ديگر گرته‌برداري مي‌كنند. او مي‌افزايد: روزهاي معادل (روز ولنتاين) به درستي در كشور شناسانده نشده‌اند و جوانان بر اثر خلأهاي موجود به آداب و رسوم غرب گرايش پيدا كرده‌اند.

 از ديدگاه اين عضو كميسيون فرهنگي مجلس گر چه رفتاري در غرب ممكن است نمادهاي زيبايي داشته و به دليل داشتن برخي جذبه‌ها، مرزهاي جغرافيايي را درنوردد، اما بايد توجه داشت كه خاستگاه تمام اين رفتارها به نگاه ماترياليستي غرب به انسان و روابط انسان بازمي‌گردد و اين مساله با ديدگاه‌ها و اعتقادات مذهبي ما منافات دارد به گونه‌اي كه ابزارهاي دفاع فرهنگي ما را از بين مي‌برد. ابوطالب معتقد است تاريخ و فرهنگ ايراني، اسلامي بايد بازشناخته شود و مردم شادي و هيجان را در آيين‌هاي خود بيابند نه آداب كشورهاي ديگر.

هویت ملی در تهدید جهانی سازی

آسيب‌شناسان نيز همانند نمايندگان كميسيون فرهنگي اهمال را متوجه مسوولان فرهنگي كشور دانسته و معتقدند كه مسوولان در اين زمينه برنامه‌ريزي نكرده‌اند چرا كه در اغلب كشورهاي دنيا مسوولان توسط نهادهاي مختلف آموزشي ـ فرهنگي و رسانه‌هاي ارتباط جمعي، نمادها و فرهنگ جامعه خود را تبليغ مي‌كنند.

امان‌الله قرايي‌مقدم در اين رابطه مي‌گويد: اگر جوانان ما از روز ولنتاين تقليد مي‌كنند و جشن مي‌گيرند دليلش اين است كه مسوولان اجرايي در حوزه فرهنگ به مقوله شادی ها و تفریحات سالم بها نداده‌اند و اسطوره‌ها را به نسل جوان نشناسانده‌اند و اگر جوان ايراني به ولنتاين علاقه نشان مي‌دهد و افسانه رابين هود و مرد عنكبوتي برايش جذابيت دارد، دليل اين است كه جوانان ما با اسطوره‌ها غريبه شده‌اند. او مي‌افزايد: زماني كه يك ملت از نظر فرهنگي اقناع نشود و اسطوره‌هايش با او مانوس نشوند خلأ در آن به وجود مي‌آيد.

 موضوعي كه كارشناسان ارتباطات آن را به توسعه رسانه‌ها و ماهواره ارتباط داده و معتقدند جشن ولنتاين در جريان جهاني شدن از مرزهاي جغرافيايي خارج شده و در فرهنگ و جامعه كشور ما هر چند به عنوان يك جشن غيررسمي اما به شكلي مرسوم ظاهر مي‌شود.

 آنها معتقدند: جشن ولنتاين انتقال فرهنگي است و در اين فرآيند هر فرهنگي با توجه به داشته‌هاي خود آن اعياد و مراسمي كه با فرهنگ خود سازگاري دارد را بر مي‌گزيند و يا در فرآيندي همانند سازي از آن جشن را به وجود مي‌آورد.

 محمدرضا دهشيري كارشناس ارتباطات معتقد است نگرش‌هاي مثبت و منفي نسبت به جهاني شدن و هويت ملي وجود دارد از ديد موافقان جهاني شدن موجب پويايي و بالندگي هويت ملي مي‌شود چون ارزش هويت در بازار رقابت جهاني به ميزان توان آن در رقابت و خودآگاهي و اعتماد به نفس و آگاهي از شرايط جديد بين‌المللي بستگي دارد. اما هنگامي كه به جهاني شدن نه به عنوان فرآيند بلكه پروژه‌اي كه بخواهد تسلط همه‌جانبه فرهنگ غربي را در پي داشته باشد نگريسته شود جاي شك را برمي‌انگيزد.

 از ديدگاه اين كارشناس ارتباطات فرآيند جهاني شدن در ايران از رهگذر دگرگون كردن شالوده‌هاي نظري رويكردهاي سنتي، فرآيند هويت‌سازي را دستخوش تحولات جدي كرده است. به گونه‌اي كه نسل جوان امروز ولنتاين را مي‌شناسد اما كمتر جوان ايراني است كه روز 29 بهمن كه در گاهشماري ايرانيان باستان با نام «سپندارمزگان» و يا روز عشق ثبت شده را بشناسد.

روزي كه از بيست قرن پيش از ميلاد مرسوم بوده در حالي كه روز ولنتاين از سه قرن پس از ميلاد مطرح شده و در گاهشماري تنها سه روز با هم فاصله دارند. سپندارمزگان جشن زمين و گراميداشت عشق است كه هر دو در كنار هم معنا پيدا مي‌كردند در اين روز دوستان به همديگر هديه مي‌دادند و اين جشن هنوز هم با نام «اسفندي» در بسياري از نواحي مركزي ايران همچون اقليد، كاشان و محلات برگزار مي‌شود و زنان در اين روز آش مي‌پزند.  با این همه در بیشتر نقاط ایران مردم روز 25 بهمن را به عنوان روز عشق شناخته و این جشن سال هاست که در کشور به صورت غیررسمی برگزار می شود. با این همه برخی از جوانان ، ولنتاین را روز دوستی می شناسند؛ آن هم با دادن عروسک و شکلات و قلب های یونولیتی!

 يك نويسنده انگليسي معتقد است كه عشق در ده‌ها شاخه گل رز،‌جعبه‌هاي شيريني به شكل قلب و عروسك‌هاي قرمز يافت نمي‌شود و تنها نشانه وجودي آن محبتي ساده و بي‌شائبه است اما اين روزها برخی از جوانان پشت  ويترين‌هاي قرمز شهرمحبت را  در قلب‌هاي يونوليتي و جعبه عروسك‌هاي قرمز  جست و جو می کنند .

گزارش : انتشار یک فیلم غیراخلاقی منتسب به یکی از هنرپیشه های کشورمان و اعلام اینکه فیلم مذکور متعلق به هنرپیشه مذکور نبوده است، در رسانه های خارجی بازتاب گسترده ای داشته است.